Wat is een familieopstelling?

Een familieopstelling is een systemische werkvorm waarbij de leden van jouw systeem een plek krijgen: in een ruimte met mensen als representanten, of op tafel met poppetjes. Door afstand, kijkrichting en volgorde wordt zichtbaar hoe verhoudingen liggen, zonder dat iemand het hoeft uit te leggen.

Het doel is geen oplossing of advies, maar zicht op een patroon dat zich herhaalt. Vaak komt er rust doordat iets of iemand alsnog een plek krijgt.

Systemisch werk gaat ervan uit dat elk systeem, of dat nu een gezin, een team of een familie over generaties is, streeft naar evenwicht. Dat evenwicht rust op drie principes:

• Binding: iedereen die bij het systeem hoort, heeft recht op een plek, ook wie is weggegaan, overleden of doodgezwegen.
• Ordening: wie er eerder was, komt eerder. Wordt die volgorde omgedraaid, dan ontstaat er spanning.
• Balans: geven en nemen moeten in verhouding blijven, anders raakt een relatie scheef.

Een opstelling laat zien welk principe onder druk staat. Vaak is dat genoeg om iets in beweging te brengen.

1. De vraag wordt scherp gemaakt: waar wil je echt naar kijken?
2. Je kiest wie of wat een representant krijgt.
3. De representanten worden neergezet, op gevoel, zonder plan.
4. Het beeld krijgt tijd. Wat valt op, wat ontbreekt?
5. De begeleider verschuift of voegt toe, stap voor stap.
6. Er ontstaat een beeld dat rust geeft. Daar stopt het.

Niet elke vraag vraagt om een zaal en een groep. Met een tafelopstelling doe je hetzelfde werk met representanten op tafel, één op één met je cliënt. Hoe je een familieopstelling met poppetjes neerzet, en wat afstand en kijkrichting betekenen, staat op die pagina. Dat kan ook als online tafelopstelling, via een gedeelde 3D-tafel in de browser.

Liever eerst alleen kijken? Je kunt ook zelf een familieopstelling online doen met digitale poppetjes, begeleid door vragen en binnen duidelijke grenzen.